‘करुणानिधिंना फोन करताना थरथरत होते हात’; अण्णा हजारेंपासून भाजप-काँग्रेसमध्ये जोरदार कलगीतुरा रंगला!
नवी दिल्ली/अहिल्यानगर (आवेश तिवारी) : काँग्रेसच्या माजी अध्यक्षा सोनिया गांधी यांच्या बहुचर्चित ‘बिलॉन्गिंग: ए जर्नी ऑफ लव’ (Belonging: A Journey of Love) या आत्मचरित्राने बाजारात येताच देशाच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडवून दिली आहे. या पुस्तकात मांडण्यात आलेले राजकीय संदर्भ, ऐतिहासिक घटनांचे दाखले आणि विविध घडामोडींच्या उल्लेखावरून सध्या सत्ताधारी आणि विरोधक आमनेसामने आले आहेत. 1984 च्या दंगली, आणीबाणी, बाबरी मशीद विध्वंस यांसारख्या संवेदनशील विषयांवर भाजपने आक्रमक पवित्रा घेतला असून, दुसरीकडे काँग्रेस पक्षानेही या पुस्तकाच्या बचावासाठी आपली सर्व ताकद लावली आहे. या पुस्तकामुळे आता केवळ एका नेत्याचा वैयक्तिक प्रवास नव्हे, तर देशातील एक नवी आणि मोठी राजकीय बहस सुरू झाली आहे.
या पुस्तकात सोनिया गांधी यांनी 2011 मधील अण्णा हजारे यांच्या ‘इंडिया अगेंस्ट करप्शन’ आंदोलनाबाबत मोठा दावा केला आहे. या आंदोलनाला भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने (RSS) गुप्तपणे आयोजित केले होते आणि त्याला पाठिंबा दिला होता, असा दावा पुस्तकात करण्यात आला आहे. या दाव्यावर ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते अन्ना हजारे यांनी अहिल्यानगर येथून तीव्र शब्दांत पलटवार केला आहे. “माझ्या आंदोलनातून भाजप आणि आरएसएसचेही अनेक लोक घरी गेले होते. मी कोणत्याही राजकीय पक्षाचा विचार करत नाही, माझ्यासमोर फक्त समाज आणि देश असतो,” असे सांगत त्यांनी संकुचित राजकारण सोडून देशाच्या खऱ्या समस्यांवर लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला दिला आहे. तसेच, “ज्या झाडावर फळे असतात, लोक त्याच झाडावर दगड मारतात,” या म्हणीचा दाखला देत त्यांनी टीकेला सडेतोड उत्तर दिले.
पुस्तकातील इतर काही खुलाशांमुळेही राजकीय वातावरण तापले आहे. सोनिया गांधींनी 2004 मधील यूपीए (UPA) आघाडी स्थापनेचा प्रसंग सांगताना, डीएमके प्रमुख एम. करुणानिधि यांना फोन करताना आपले हात कसे कापत होते, याचे मार्मिक वर्णन केले आहे. राजीव गांधी यांच्या हत्येच्या जुन्या आठवणी आणि डीएमके कार्यकर्त्यांचा लिट्टेशी (LTTE) जोडलेला इतिहास यामुळे सुरुवातीला त्यांच्या मनात धाकधूक होती, मात्र भाजपला तगडे आव्हान देण्यासाठी त्यांनी हा निर्णय घेतल्याचे यात स्पष्ट केले आहे. दरम्यान, या पुस्तकावर प्रतिक्रिया देताना भाजप नेते गौरव वल्लभ यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधला आणि 2004 ते 2014 दरम्यान राष्ट्रीय सल्लागार परिषदेच्या माध्यमातून सोनिया गांधींच्या हातीच सर्व प्रशासकीय सूत्रे होती, असा आरोप केला.
दुसरीकडे, काँग्रेस नेते सैम पित्रोदा यांनी सोनिया गांधींच्या बचावात पुढे येत भाजपचे आक्रमक आरोप म्हणजे त्यांची “राजकीय असुरक्षितता” असल्याचे म्हटले आहे. ही कागदपत्रे किंवा कोणतेही राजकीय पर्चे नसून, एका परदेशी महिलेने प्रेमाखातर भारतात येऊन या देशाला पूर्णपणे आपलेसे केल्याची प्रामाणिक कहाणी असल्याचे पित्रोदा यांनी स्पष्ट केले. तसेच, 2004 मध्ये पंतप्रधान पदाचा त्याग करण्याचा सोनिया गांधींचा निर्णय म्हणजे नैतिक प्रतिबद्धतेचे उत्तम उदाहरण असल्याचे त्यांनी नमूद केले. काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते दिग्विजय सिंह यांनीही सोनिया गांधींची विचारसरणी सनातन परंपरा, सर्वधर्म समभाव आणि अहिंसेशी जोडलेली असल्याचे सांगत त्यांच्या भूमिकेचे समर्थन केले आहे.
या सगळ्यातच, पश्चिम बंगालचे मंत्री शरदवत मुखर्जी यांनी मात्र पुस्तकातील काही संदर्भांवर आक्षेप घेतला आहे. माजी राष्ट्राध्यक्ष प्रणब मुखर्जी यांच्यासारख्या ज्येष्ठ आणि देशाच्या सर्वोच्च पदावर राहिलेल्या नेत्यावर पुस्तकात टिप्पणी करणे योग्य नव्हते, असे सांगत त्यांनी भारतीय परंपरांचा व पदाचा आदर राखण्याची गरज असल्याचे म्हटले आहे. एकंदरीत, सोनिया गांधींचे हे आत्मचरित्र वैयक्तिक आठवणींच्या पटलावरून थेट राष्ट्रीय राजकारणाच्या केंद्रस्थानी पोहोचले असून, आगामी काळात यावर आणखी तीव्र राजकीय जुगलबंदी पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे.