नवे ‘एस-३’ ईव्हीएम; मतदानाचा अनुभव होणार अधिक सुटसुटीत!

-बुलढाण्यात ईव्हीएमच्या वापराची कार्यशाळा; ३ हजार कंट्रोल युनिट, ६ हजार बॅलेट युनिट उपलब्ध

बुलढाणा (सुरेश हुसे) : आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यातील निवडणूक यंत्रणा नव्या तंत्रज्ञानाने सज्ज होत आहे. बुलढाणा जिल्ह्यासाठी अत्याधुनिक एस-३ मॉडेलच्या ईव्हीएम मशीन उपलब्ध करून देण्यात आल्या असून, या नव्या यंत्रणेमुळे मतदान प्रक्रिया अधिक सुलभ, सुरक्षित, कार्यक्षम आणि पारदर्शक होण्यास मदत होणार आहे. निवडणूक प्रक्रियेत तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर करून नागरिकांचा मतदान प्रक्रियेवरील विश्वास अधिक दृढ करण्यावर भर देण्यात येत असल्याचे राज्य निवडणूक आयुक्त दिनेश वाघमारे यांनी सांगितले.

नवीन एस-३ ईव्हीएमची कार्यपद्धती, तांत्रिक वैशिष्ट्ये, हाताळणी, चाचणी आणि प्रत्यक्ष मतदानाच्या वेळी घ्यावयाची दक्षता याबाबत अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना सखोल माहिती मिळावी, यासाठी जिल्हाधिकारी कार्यालयातील नियोजन सभागृहात आज, २ सप्टेंबर रोजी विशेष कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते. यावेळी निवडणूक आयोगाचे अवर सचिव शैलेंद्र वऱ्हाडे, जिल्हाधिकारी डॉ. प्रविणकुमार देवरे, निवासी उपजिल्हाधिकारी सुरेश कव्हळे, इलेक्ट्रॉनिक्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेडचे अभियंते, सर्व उपविभागीय अधिकारी, तहसीलदार, निवडणूक विभागाचे अधिकारी-कर्मचारी तसेच जिल्हा प्रशासनातील संबंधित अधिकारी उपस्थित होते.

नव्या ईव्हीएमची प्रत्यक्ष चाचणी

कार्यशाळेत केवळ सैद्धांतिक माहिती न देता नव्या एस-३ ईव्हीएमची प्रत्यक्ष कार्यपद्धती उपस्थितांना दाखविण्यात आली. मशीन सुरू करण्यापासून मतदानाची नोंद, विविध प्रक्रियात्मक बाबी, सुरक्षित हाताळणी आणि मशीनच्या वापराच्या विविध टप्प्यांची माहिती देण्यात आली. अधिकारी-कर्मचाऱ्यांनी प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिकाद्वारे मशीन हाताळून त्याची कार्यपद्धती समजून घेतली. ईव्हीएमच्या वापरासंदर्भात उपस्थितांच्या मनातील शंकांचेही यावेळी निरसन करण्यात आले.

‘प्रशिक्षणातच अडचणी दूर करा’

राज्य निवडणूक आयुक्त दिनेश वाघमारे यांनी सांगितले की, निवडणूक प्रक्रिया ही लोकशाही व्यवस्थेचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे मतदानाच्या दिवशी कोणत्याही प्रकारची तांत्रिक किंवा प्रक्रियात्मक अडचण निर्माण होऊ नये, यासाठी मतदानापूर्वीच सर्व यंत्रणांची काटेकोर तपासणी आणि चाचणी करणे आवश्यक आहे. नवीन ईव्हीएमची योग्य हाताळणी, कार्यपद्धती आणि मतदान प्रक्रियेतील त्याचा वापर प्रत्येक संबंधित अधिकारी व कर्मचाऱ्याने व्यवस्थित समजून घेणे गरजेचे आहे. प्रत्यक्ष मतदानाच्या वेळी यंत्रणेमुळे कोणतीही अडचण निर्माण होऊ नये, यासाठी पूर्वतयारी आणि प्रशिक्षणाला विशेष महत्त्व असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

बुलढाण्यासाठी ९ हजार युनिटची उपलब्धता

बुलढाणा जिल्ह्यासाठी नव्या एस-३ मॉडेलची मोठ्या प्रमाणावर उपलब्धता करून देण्यात आली आहे. ३ हजार कंट्रोल युनिट आणि ६ हजार बॅलेट युनिट, अशी एकूण ९ हजार युनिट जिल्ह्याला उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत. इलेक्ट्रॉनिक्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया लिमिटेड, हैदराबाद यांच्याकडून या मशीन उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. आगामी निवडणुकांमध्ये या यंत्रणेचा प्रभावी वापर करण्यापूर्वी मशीनची तपासणी, चाचणी आणि प्रशिक्षणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यावर प्रशासनाचा भर आहे.

तंत्रज्ञानातून पारदर्शकतेला बळ

निवडणूक प्रक्रियेत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना, त्यासोबतच सुरक्षितता आणि पारदर्शकता कायम राखण्याचे आव्हानही महत्त्वाचे आहे. या पार्श्वभूमीवर नव्या एस-३ ईव्हीएमच्या कार्यपद्धतीबाबत अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना योग्य प्रशिक्षण देण्यात येत आहे. मतदान केंद्रावरील प्रक्रिया अधिक सुटसुटीत होण्यासोबतच निवडणूक यंत्रणेतील कार्यक्षमता वाढविणे, तांत्रिक अडचणींचे प्रभावी व्यवस्थापन करणे आणि मतदानाची प्रक्रिया सुरळीत पार पाडणे, या उद्देशाने नव्या यंत्रणेचा वापर केला जाणार आहे.

मतदानापूर्वी प्रत्येक यंत्रणेची काटेकोर तपासणी

नवीन मशीन उपलब्ध झाल्यानंतर त्यांचा थेट मतदानासाठी वापर न करता, आवश्यक त्या तांत्रिक तपासण्या आणि चाचण्या करून त्यांची कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्यावर भर देण्यात येत आहे. संबंधित अधिकारी-कर्मचाऱ्यांना प्रशिक्षण देऊन प्रत्यक्ष हाताळणीचा अनुभव दिला जात आहे. निवडणुकीच्या दिवशी मतदान केंद्रांवर काम करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना मशीनची प्रक्रिया स्पष्टपणे माहिती असल्यास मतदान अधिक सुरळीतपणे पार पाडता येईल. त्यामुळे प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून संभाव्य अडचणी आधीच दूर करण्याचा प्रयत्न प्रशासनाकडून केला जात आहे.

लोकशाहीच्या प्रक्रियेला तंत्रज्ञानाची साथ

निवडणूक प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या प्रत्येक अधिकारी व कर्मचाऱ्यावर मोठी जबाबदारी असते. मतदाराला कोणतीही अडचण न येता मतदानाचा हक्क बजावता यावा आणि संपूर्ण प्रक्रिया विश्वासार्ह पद्धतीने पार पडावी, यासाठी निवडणूक यंत्रणेने सज्ज राहणे आवश्यक आहे. नवीन एस-३ ईव्हीएमच्या प्रशिक्षणातून अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी यंत्रणेची तांत्रिक बाजू समजून घेतली. आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यातील निवडणूक यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याच्या दृष्टीने ही कार्यशाळा महत्त्वाची ठरणार आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाची साथ आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळ यांच्या माध्यमातून सुलभ, सुरक्षित, वेगवान आणि पारदर्शक मतदान प्रक्रिया राबविण्याचा प्रशासनाचा प्रयत्न आहे.