-पहाटे चार वाजल्यापासून दर्शनासाठी भाविकांच्या रांगा; १८ वर्षांपासून सुरेश मोरे यांची मंदिर परिसर स्वच्छतेची अखंड सेवा
लोणार (वाजिद खान) : जगप्रसिद्ध लोणार सरोवरापासून अवघ्या १५ किलोमीटर अंतरावर, बुलढाणा जिल्ह्याच्या शेवटच्या टोकावर वसलेल्या दाभा गावात नवरात्रोत्सवानिमित्त ग्रामदैवत आई जगदंबा मातेच्या भक्तीचा जागर सुरू आहे. मातेच्या दर्शनासाठी पहाटे चार वाजल्यापासूनच भाविकांची पावले मंदिराकडे वळत आहेत. दर्शनासाठी लागलेल्या रांगा, मंदिर परिसरातील आकर्षक रोषणाई आणि ‘आई जगदंबा मातेचा जयजयकार’ अशा घोषणांनी संपूर्ण परिसर भक्तिमय झाला आहे. मातेवरील ग्रामस्थांची अढळ श्रद्धा, वर्षानुवर्षे जपली जाणारी धार्मिक परंपरा आणि सेवाभावातून फुलणारी सामाजिक एकता यामुळे दाभा येथील नवरात्रोत्सवाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
ग्रामदैवत आई जगदंबा माता; भाविकांच्या श्रद्धेचे प्रमुख केंद्र!
दाभा गावाच्या उत्तरेस असलेले आई जगदंबा मातेचे मंदिर हे ग्रामस्थांच्या श्रद्धेचे प्रमुख स्थान आहे. आई जगदंबा माता नवसाला पावते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. त्यामुळे नवरात्रोत्सव आणि चैत्र पौर्णिमेला येथे मोठ्या उत्साहात धार्मिक उत्सव साजरे केले जातात. नवरात्रोत्सवाच्या नऊ दिवसांत मंदिर परिसरात भक्तिमय वातावरण अनुभवायला मिळते. दाभा गावासह परिसरातील विविध गावांमधून भाविक मातेच्या दर्शनासाठी येतात. पहाटेपासून सुरू होणारी भाविकांची वर्दळ दिवसभर कायम राहत असल्याने मंदिर परिसर गजबजून जातो. मातेच्या दर्शनासाठी येणाऱ्या प्रत्येक भाविकाच्या चेहऱ्यावर श्रद्धा आणि भक्तिभाव दिसून येतो. कोणी कुटुंबासह दर्शनासाठी येते, तर कोणी आपल्या मनोकामना पूर्ण व्हाव्यात म्हणून मातेच्या चरणी नतमस्तक होते. नवरात्रोत्सवानिमित्त मंदिर परिसरात निर्माण झालेले भक्तिमय वातावरण दाभा गावाच्या धार्मिक परंपरेची साक्ष देत आहे.
श्रावण महिन्यापासून विजयादशमीपर्यंत मांसाहार वर्ज्य; ग्रामस्थांची अनोखी धार्मिक परंपरा!
आई जगदंबा मातेप्रती दाभा ग्रामस्थांची श्रद्धा केवळ नवरात्रोत्सवापुरती मर्यादित नसून ती त्यांच्या दैनंदिन आचरणातूनही व्यक्त होते. श्रावण महिन्याच्या प्रारंभापासून विजयादशमीपर्यंत गावातील ग्रामस्थ मांसाहार वर्ज्य करून विशेष धार्मिक आचरण पाळतात. पिढ्यान्‌पिढ्या जपली जाणारी ही परंपरा ग्रामस्थांच्या सामूहिक श्रद्धेचे प्रतीक मानली जाते. धार्मिक उत्सवाच्या काळात गावातील नागरिक एकत्र येऊन मंदिर परिसरातील व्यवस्था, भाविकांची सेवा आणि विविध धार्मिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतात. त्यामुळे नवरात्रोत्सव हा केवळ देवीच्या दर्शनाचा उत्सव न राहता सामाजिक एकोपा, सामूहिक सहभाग आणि सांस्कृतिक परंपरेचे जतन करणारा सोहळा ठरत आहे.
नऊ दिवस भाविकांसाठी चहा, फराळ आणि प्रसादाची व्यवस्था!
नवरात्रोत्सवात आई जगदंबा मातेच्या दर्शनासाठी येणाऱ्या भाविकांची गैरसोय होऊ नये, यासाठी ग्रामस्थांच्या वतीने विविध सेवाउपक्रम राबविले जातात. नऊ दिवस मंदिर परिसरात स्वयंसेवकांच्या माध्यमातून भाविकांना चहा, फराळ आणि प्रसादाचे वाटप केले जाते. विजयादशमीच्या दिवशी महाप्रसादाचे आयोजन करण्यात येते. भाविकांची सेवा हीच मातेच्या चरणी अर्पण केलेली भक्ती, या भावनेतून ग्रामस्थ आणि युवक स्वयंसेवक उत्स्फूर्तपणे सहभागी होतात. धार्मिक उत्सवाच्या निमित्ताने समाजातील विविध घटक एकत्र येऊन सेवाकार्य करतात, हे दाभा येथील नवरात्रोत्सवाचे वैशिष्ट्य ठरत आहे.
१८ वर्षांपासून अखंड स्वच्छता सेवा; सुरेश मोरे यांचा प्रेरणादायी उपक्रम!
हातात खराटा, मनात आई जगदंबेप्रती श्रद्धा आणि सेवेतून भक्ती अर्पण करण्याचा संकल्प! दाभा येथील युवा व्यापारी सुरेश मोरे गेल्या १८ वर्षांपासून मंदिराकडे जाणारा रस्ता आणि मंदिर परिसर स्वच्छ करण्याची अखंड सेवा करीत आहेत. नवरात्रोत्सवाच्या काळात मंदिराकडे जाणाऱ्या मार्गावर भाविकांची मोठी वर्दळ असते. या मार्गावर स्वच्छता राहावी आणि मंदिर परिसर स्वच्छ व प्रसन्न दिसावा, या उद्देशाने सुरेश मोरे दररोज सकाळी हातात खराटा घेऊन स्वच्छता करतात. कोणत्याही प्रसिद्धीची अपेक्षा न ठेवता सातत्याने सुरू असलेली त्यांची ही सेवा श्रद्धा आणि सामाजिक बांधिलकीचा आदर्श निर्माण करणारी आहे. विशेष म्हणजे, सुरुवातीला त्यांनी एकट्याने सुरू केलेल्या या उपक्रमाला आता गावातील तरुण आणि लहान मुलांचीही साथ मिळत आहे. सुरेश मोरे यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेत अनेक युवक स्वच्छता मोहिमेत सहभागी होत असून, मंदिर परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी हातभार लावत आहेत. देवाच्या दर्शनासाठी मंदिरात जाणे ही श्रद्धा; पण देवाच्या मंदिराचा परिसर स्वच्छ ठेवण्यासाठी स्वतः हातात खराटा घेणे ही त्या श्रद्धेची कृतीतून व्यक्त झालेली सेवा! सुरेश मोरे यांच्या १८ वर्षांच्या सेवाकार्यातून हाच संदेश समाजापर्यंत पोहोचत आहे.
आकर्षक रोषणाई आणि भाविकांच्या गर्दीने मंदिर परिसर उजळला!
यंदाच्या नवरात्रोत्सवात पहिल्या माळेपासूनच आई जगदंबा मातेच्या दर्शनासाठी भाविकांची गर्दी वाढली आहे. मंदिरावर करण्यात आलेल्या आकर्षक रोषणाईमुळे रात्रीच्या वेळी मंदिर परिसर उजळून निघत आहे. पहाटेपासून दर्शनासाठी रांगा लागत असून, देवीच्या जयघोषाने वातावरणात चैतन्य निर्माण झाले आहे. नवरात्रोत्सवाच्या नऊ दिवसांत दाभा गावात भक्ती, श्रद्धा, सेवा आणि उत्साहाचे वातावरण अनुभवायला मिळत आहे. ग्रामदैवत आई जगदंबा मातेवरील अढळ श्रद्धा, ग्रामस्थांनी जपलेली धार्मिक परंपरा आणि सुरेश मोरे यांच्यासारख्या सेवाभावी व्यक्तींचे योगदान यामुळे दाभा येथील नवरात्रोत्सवाची ओळख अधिक ठळक होत आहे.
भक्ती, सेवा आणि स्वच्छतेचा अनोखा संगम!
दाभा येथील आई जगदंबा मातेचा नवरात्रोत्सव म्हणजे केवळ धार्मिक सोहळा नाही, तर श्रद्धेतून सेवाभाव जोपासण्याची आणि समाजाला एकत्र आणण्याची संधी आहे. मातेच्या दर्शनासाठी पहाटेपासून येणारे भाविक, त्यांच्या सेवेसाठी पुढे सरसावणारे ग्रामस्थ आणि १८ वर्षांपासून स्वच्छतेचा वसा जपणारे सुरेश मोरे यांच्यामुळे या उत्सवाला सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. “जगदंबा दर्शनाची आशा, उजळती दाही दिशा; माझ्या जगदंबेचा गं थाट, फुलूनिया जाई प्रत्येक वाट!” आई जगदंबा मातेच्या चरणी नतमस्तक होत दाभा ग्रामस्थ नवरात्रोत्सव साजरा करीत असून, भक्तीबरोबरच सेवा, स्वच्छता आणि सामाजिक एकतेचा आदर्शही जपत आहेत.
