-प्रलंबित महसुली दावे व अपीले सामंजस्याने निकाली काढण्यासाठी विशेष अभियान; मंडळ व तहसील स्तरावरील लोक अदालतींचे वेळापत्रक जाहीर
चिखली (अंकुश पाटील) : महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल व वन विभागाच्या शासन निर्णय क्र. मराअ-२०२५/प्र.क्र.२७/समन्वय-१, दि. १३ ऑगस्ट २०२६ व मा. जिल्हाधिकारी कार्यालय, बुलढाणा यांच्या दि. ३ सप्टेंबर २०२६ रोजीच्या आदेशान्वये बुलढाणा जिल्ह्यात दि. १ सप्टेंबर २०२६ ते ३१ मार्च २०२७ या कालावधीत ‘महात्मा जोतिराव फुले महसूल लोक अदालत अभियान’ राबविण्यात येत आहे.
क्रांतीसूर्य महात्मा जोतिराव फुले यांच्या द्विशताब्दी जयंती वर्षाचे औचित्य साधून महसूल न्यायालयातील प्रलंबित अर्धन्यायिक (Quasi-Judicial) दावे व अपीले आपापसातील सामंजस्य व तडजोडीने कायमस्वरूपी निकाली काढण्यासाठी हे विशेष अभियान आयोजित करण्यात आले आहे. या अभियानांतर्गत मंडळ अधिकारी व तहसीलदार, चिखली यांच्या स्तरावर प्रलंबित असलेल्या सर्व प्रकारच्या महसुली दाव्यांचा निपटारा करण्यासाठी जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडून अधिकृत वेळापत्रक निश्चित करण्यात आले आहे. बुलढाणा जिल्ह्यात मंडळ स्तर, तहसील स्तर, उपविभाग स्तर तसेच जिल्हास्तरावर महसूल लोक अदालती आयोजित करण्यात येणार आहेत.
महसूल लोक अदालतींचे अधिकृत वेळापत्रक
चिखली तालुक्यातील विविध महसूल स्तरांनुसार लोक अदालती संबंधित मुख्यालयाच्या ठिकाणी सकाळी १० वाजल्यापासून आयोजित केल्या जातील. मंडळ स्तरावरील लोक अदालत मंडळ अधिकारी कार्यालयात २४ सप्टेंबर २०२६, ३ डिसेंबर २०२६ आणि ४ मार्च २०२७ रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे. तहसील स्तरावरील लोक अदालत तहसीलदार/नायब तहसीलदार कार्यालयात १ ऑक्टोबर २०२६, १० डिसेंबर २०२६ आणि ११ मार्च २०२७ रोजी आयोजित करण्यात येणार आहे. पक्षकारांनी लोक अदालतीच्या दिनांकापूर्वी संबंधित कार्यालयात जाऊन पूर्वतयारी करावी तसेच तडजोड अर्ज सादर करावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
कोणत्या प्रकरणांचा समावेश असेल?
महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ अन्वये फेरफार वाद व हक्क नोंद तक्रारी, तसेच विवादित फेरफार प्रकरणांचा या अभियानात समावेश असेल. यासोबतच रस्त्याचे वाद, कलम १४३ अंतर्गत प्रकरणे, शेतातील पांदण रस्ते, वहिवाटीचे रस्ते तसेच बांधावरून जाणाऱ्या रस्त्यांबाबतचे वाद यांचाही समावेश आहे. पाणी वहिवाटीचे व शिवरस्त्यांचे तंटे, तसेच मंडळ अधिकारी, नायब तहसीलदार व तहसीलदार यांच्या न्यायालयात प्रलंबित असणारी विविध महसुली अपीले व पुनरीक्षण प्रकरणेही लोक अदालतीमध्ये निकाली काढता येणार आहेत.
विहित नमुन्यात अर्ज कसा करावा?
ज्या पक्षकारांचे महसुली दावे मंडळ अधिकारी अथवा तहसील कार्यालयात प्रलंबित आहेत, त्यांनी शासनाने विहित केलेल्या ‘प्रपत्र-अ’ मधील नमुन्यात तडजोड अर्ज सादर करावा. सदर अर्जामध्ये दोन्ही पक्षकार किंवा त्यांच्या वकिलांच्या स्वाक्षरीसह तडजोडीची सहमती दर्शविणे आवश्यक आहे. ‘प्रपत्र-अ’ मधील अर्जाचा नमुना तहसील कार्यालय, चिखली (न्यायालयीन शाखा), तसेच तालुक्यातील सर्व मंडळ अधिकारी व तलाठी कार्यालयांत विनामूल्य उपलब्ध आहे.
नागरिकांना व पक्षकारांना जाहीर आवाहन
वर्षानुवर्षे न्यायालयात दावे सुरू राहिल्याने दोन्ही बाजूंचा मोठा आर्थिक खर्च होतो, तसेच परस्परांमध्ये कटुता वाढते. महसूल लोक अदालतीमध्ये दोन्ही पक्षांच्या सहमतीने एकाच दिवशी कायमस्वरूपी व सामंजस्याने तोडगा निघतो आणि या आदेशाविरुद्ध वरिष्ठ न्यायालयात अपील उद्भवत नाही. तरी चिखली तालुक्यातील सर्व शेतकरी, खातेदार, पक्षकार तसेच वकील बंधू-भगिनींनी आपल्या संबंधित मंडळ व तहसील स्तरावरील लोक अदालतींच्या तारखांची नोंद घेऊन या सुवर्णसंधीचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा आणि आपली प्रलंबित प्रकरणे सामंजस्याने निकाली काढावीत, असे जाहीर आवाहन तहसीलदार तथा तालुका दंडाधिकारी, चिखली यांच्यामार्फत करण्यात आले आहे.

