बुलढाणा (बाळू वानखेडे) – हवामान खात्याच्या सॅटेलाईट फोटोंपेक्षाही ज्यांच्या शब्दावर बळीराजाचा अधिक विश्वास आहे, त्या बुलढाण्यातील भेंडवळच्या घटमांडणीचा ‘कौल’ सोमवारी जाहीर झाला. अक्षय्य तृतीयेच्या मुहूर्तावर ३५० वर्षांची परंपरा राखत यंदाही राजकीय, आर्थिक आणि हवामानाचे भविष्य वर्तवण्यात आले. यंदाच्या भाकिताचा केंद्रबिंदू म्हणजे- देशाचा ‘राजा’ (पंतप्रधान) आपली गादी टिकवून ठेवणार असला, तरी त्यांना राजकीय आणि मानसिक तणावाच्या ‘चक्रव्यूहा’तून जावे लागेल. भेंडवळचे प्रणेते चंद्रभान महाराज यांच्या परंपरेतील पुंजाजी महाराज व सारंगधर महाराज यांनी पहाटे ६ वाजता या भाकितांचे वाचन केले.
यंदाची घटमांडणी देशाच्या सार्वभौमत्वासाठी काही अंशी चिंतेची ठरू शकते.
-
राजकीय स्थैर्य: देशाचे नेतृत्व स्थिर राहील, मात्र शत्रूंकडून होणारा त्रास आणि अंतर्गत राजकीय घडामोडींमुळे सत्ताधाऱ्यांवर मोठा ताण असेल.
-
संरक्षण व्यवस्था: जागतिक पातळीवर, विशेषतः इराण-अमेरिका संघर्षासारख्या घडामोडींमुळे भारताच्या सीमावर्ती भागात तणाव वाढेल. संरक्षण खात्यावर प्रचंड आर्थिक आणि धोरणात्मक भार येईल.
-
अर्थव्यवस्था: देशाची आर्थिक स्थिती फारशी समाधानकारक नसेल. चढ-उतारांमुळे सर्वसामान्यांच्या खिशावर ताण पडण्याचे संकेत यात मिळाले आहेत.
पाऊसमान: सुरुवातीला ‘बरसेल’, नंतर ‘तरसेल’
यंदाचा पावसाळा शेतकऱ्यांची परीक्षा घेणारा ठरेल, असे भाकीत वर्तवण्यात आले आहे.
-
जून: पावसाची सुरुवात अत्यंत दमदार होईल, ज्यामुळे खरीप पेरण्यांना वेग येईल.
-
जुलै: पाऊस आपली सरासरी राखेल.
-
ऑगस्ट-सप्टेंबर: उत्तरार्धात मात्र पावसाचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या घटेल.
महापुराचा इशारा: पावसाच्या अनियमित वितरणामुळे काही भागांत अतिवृष्टी होऊन महापुराचे संकट ओढवू शकते, ज्यामुळे पीक हानी आणि जीवितहानीची शक्यता नाकारता येत नाही.
शेती: उत्पन्न भरपूर, पण औषधोपचाराचा खर्चही अधिक
पिकांच्या बाबतीत यंदा नशिबाची साथ संमिश्र असेल.
-
जोमात येणारी पिके: कापूस, तांदूळ, तीळ आणि बाजरीचे उत्पादन विक्रमी होईल. या पिकांना बाजारात चांगली किंमतही अपेक्षित आहे.
-
साधारण पिके: ज्वारी, तूर, मूग, उडीद, मटकी, जवस आणि वाटाणा या कडधान्यांची स्थिती मध्यम राहील.
-
रोगराईचा विळखा: सर्वात मोठा चिंतेचा विषय म्हणजे पिकांवर पडणारी ‘भादली’ (रोगराई). उत्पादनात वाढ होऊनही रोगांचा प्रादुर्भाव जास्त असल्याने शेतकऱ्यांचा कीडनाशकांवरील खर्च वाढेल.
https://www.facebook.com/share/v/18pHDXryDv/
घागरीवरील ‘पुरी’ गायब; पृथ्वीवर मोठ्या संकटाची चाहूल?
घटमांडणीमध्ये ठेवलेल्या घागरीवरील पुरी यंदा गायब असल्याचे आढळले. भेंडवळच्या परंपरेत हे अत्यंत अशुभ मानले जाते. हे पृथ्वीवर येणाऱ्या एखाद्या नैसर्गिक आपत्तीचे किंवा मोठ्या जागतिक संकटाचे द्योतक आहे. यामुळे आगामी काळात जनजीवन विस्कळीत होण्याचे संकेत पुंजाजी महाराज यांनी दिले आहेत.
३५० वर्षांची श्रद्धा आणि विज्ञानाचे द्वंद्व
आधुनिक कृषी विज्ञान आणि हवामान खात्याचे अंदाज एका बाजूला असताना, आजही विदर्भ-मराठवाड्यातील लाखो शेतकरी भेंडवळच्या या पारंपरिक अंदाजावर आपल्या शेतीचे नियोजन करतात. ३५० वर्षांची ही अखंड परंपरा आजही निसर्गाच्या लहरीपणाचा आरसा मानली जाते. सोमवारी पहाटे हे भाकीत ऐकण्यासाठी पंचक्रोशीतील हजारो शेतकऱ्यांनी भेंडवळमध्ये गर्दी केली होती.
थोडक्यात निष्कर्ष:
| घटक | स्थिती |
| सत्ता (राजा) | कायम, पण तणावात |
| संरक्षण | तणावपूर्ण |
| पाऊस | सुरुवातीला चांगला, शेवटी कमी |
| उत्पादन | कापूस, तांदूळ – उत्तम |
| धोका | रोगराई आणि महापूर |
